't Mortelke

“Mensen door voedsel verbinden met de natuur”

Die missie trok ons erg aan toen ’t Mortelke eind 2023 een tuinder zocht die kon helpen hun voedselbos naar het volgende niveau te tillen. En dus gingen wij daar aan de slag…

Naast onze standaard activiteit van de verbetering van de grond werkten wij aan integratie van groenteteelt in het ontwerp, dieren toepassen in het beheer van de tuin, sturing geven aan vrijwilligers, invulling geven aan meewerkdagen en de tuin algemeen toegankelijker maken voor het publiek.

’t  Mortelke is een flinke tuin van ca. 3 ha. Het geheel was ontworpen als een voedselbos, maar al vroeg in de ontwikkeling was besloten ook bloementeelt, meerjarige groenten en wilde planten een plaats te geven in het ontwerp. Wij namen op projectbasis het beheer van de tuin over en kregen veel ruimte vorm te geven aan onze inzet.

Veel jonge voedselbossen hebben problemen met het “aangroeien” van de bomen. Er ontbreekt gewoon een stuk in de ontwikkeling van de bodem die, bij een natuurlijke ontwikkeling, door pioniers worden overgenomen. Door toevoeging van veel organisch materiaal en de uitbreiding van de ondersteunende beplanting als struiken, kruiden en bloemen hebben we een helpende hand gegeven. Deze zal zich over de komende jaren bewijzen.

Bodemverbetering

Een goede bodem bouw je op en verbeter je voortdurend door toevoegen van organisch materiaal. Een bodem die altijd bedekt is met mulch of groenbemesters word vanzelf gezond. Zo eenvoudig is het. Alleen wordt dat bij de aanleg van een nieuwe tuin nog weleens vergeten en zo was het ook bij ’t Mortelke.

Wij zijn dus begonnen met een inhaalslag en gaven iedere boom, iedere struik en ieder groentebed een laag grondverbeteraars: karton, compost, mest, bladeren, hooi en maaisel of snoeisel. Hoe groter de variëteit aan groene en bruine materialen hoe beter. Gelukkig kregen we hulp op een meewerkdag van een groep vrijwilligers om deze klus te klaren. Daarmee is het proces van verbetering begonnen.

Dieren van beheer

Door de overmatige neerslag was 2024 een lastig jaar voor de productie van groente, maar zelfs de bomen hadden in het voorjaar te lijden van massaal opkomende slakken. Wij hebben thuis goede ervaring met Indische loopeenden, dus logisch dat wij die ook hier ingezet hebben. Zelfs deze ijverige slakkenvangers kregen het maar slecht onder controle. 

Kippen doen geweldig werk in de tuin. Niet alleen leveren ze heerlijke eitjes en zij ze ontzettend gezellig en aanhankelijk, maar zij  krassen met gemak de grond onkruidvrij, wat helpt bij de ontginning van nieuwe stukken terrein of bewerken en bemesten van de composthoop.

Wij bouwden een kippentractor met behulp van een oud en niet langer gebruikt hondenhok. Hierin zijn de kippen veilig maar kunnen ze bovendien gericht ingezet worden. 

 

Integratie  van groenteteelt

Al in de eerste jaren van het voedselbos had ’t Mortelke, in samenwerking met chefs van nabij gelegen restaurants,  een eigen clientèle opgebouwd gebaseerd op voedselbosproducten . Op zich een mooi resultaat waar menig ander voedselbos jaloers op zal zijn. 

Wij waren echter van mening dat de missie (“mensen door voedsel met de natuur verbinden”) nog beter gediend wordt door voedsel voor iedere dag en niet alleen voor hippe keukenchefs te produceren. Bovendien heeft de inzet van pioniers het voordeel de ruimte rondom bomen en struiken productief in te zetten en helpen deze bij de ontwikkeling van bodemleven.

Het wekelijks openen van de tuin voor bezoekers leverde meer interactie op met buurtbewoners en ontstond de mogelijkheid de mensen kennis te laten maken met de tuin (rondleiding), wilde planten en kruiden (thee), droogbloemen en de groente en andere producten in de winkel.

Wat anderen zeggen…

Deelnemers meewerkdag:

Wat een superfijne energie altijd op jullie meewerkdagen. Daar knap ik iedere keer zó van op.

Ik heb weer zoveel meer geleerd. Super bedankt.